Vent. Dag 19

~ hildegunnr ~ 1 Comment

19. desember er pappa sin dag. Han fekk nesten 87 år og ville ha vore 107 i dag.

Pappa satte spor etter seg i alle som kjente han.

Han var eit verdi-menneske, eit menneske som brydde seg.
Han brydde seg om familien sin, oss som sto nærmast, men også storfamilien.


Han brydde seg om bygda si og om landet sitt og engasjerte seg både i kultur og politikk. Heilt til siste dag tok han ansvar ved å engasjere seg i saker han hadde ei meining om.


Han brydde seg om naturen. Han kunne namn på planter og tre både nært og fjernt og visste kor dei verneverdige blomstrane voks i villmarka. Den informasjonen delte han berre med folk han stolte på.


Han song. Han var klokkar og forsanger i kyrkja på Hustad. Han tok dirigentkurs og starta både kor og korps i bygda. Men han song òg berre for seg sjølv, heile livet. Ein slektning sa ho åpna vinduet då han gjekk forbi, for pappa song av full hals der han gjekk over Løsetmyrene på veg heim fra skolen.


Han hadde djup respekt for menneskeverdet. Eg såg det i korleis han fortalte om brevet han fann i lomma på den unge tyske soldaten då han var i saniteten i 1940. Med tårer i auga fortalte pappa korleis mora til soldaten skreiv det einast ho brydde seg om var at han skulle overleve og komme heim, og der låg han.


Han brydde seg om kulturarven vår. Allereie som ung likte han å snakke med dei gamle og høyre kva dei hadde å fortelja om ting som hadde hendt og slik det var før. Han fortalde det vidare med ein forteljarkunst som gjorde han til ein verdsatt talar både på merkedagar og i vennleg lag. Eg ser for meg Ane og Ellen Lein slik han malte dei for oss, når han fortalte om desse synske damene i Kristiansund som kunne finne att sauer som hadde gått seg vill og meir.


Kva meir kan eg seia om deg, pappa? Du hadde eit liv som var vanskelegare enn dei fleste. Du sa du ofte sat lenge på ein utkiksplass i Åsmarka for legge frå deg nissebukktankar omgitt av roa i naturen. Det er perspektiv å finne i fjella og horisonten som berre ligg der og trea som sakte lever sitt liv og veks i vind og vær og haren eller hjorten som streifa forbi der du satt. Med himmelen som vitne fann du ro der.

Da du gjekk bort fekk eg ta farvel ved båra di. Mi siste helsing til deg var:
Eg vil vera slik som du.
Eg vil òg bry meg om menneska og verda rundt meg. Eg vil òg halde fast på verdien i kvart menneske og i alt som lever. Når ei oppgave byr seg der eg kan gjer ein forskjell, vil eg ikkje gå forbi. Eg vil sjå min del i det felles ansvaret vi har.

Du gjorde det du kunne, der du var. Når eg møter menneske som kjente deg ser eg at du har satt spor. Det er det einaste vi kan, her i denne verda vi får vandre gjennom ei tid.

Sørg for at det alltid gror
blomster i ditt plogjernspor
Noen kommer, noen går
Noen dør i livets vår
Sterner lyser hvite..

Takk.

Vent. Dag 18

~ hildegunnr ~ 1 Comment

Strofer fra julesanger kjem og går i min indre musikkstraum i denne tida. Mitt hjerte alltid vanker sine eigne vegar mens kvardagen fyller seg med praktiske oppgaver. Denne dagen var det strofa meg rett til hjerte går som stoppa meg opp.

Eg øver på å kjenne att kva dei er, dei tinga som går meg til hjerte. Har levd så mykje av livet med fokus på det som foregår rundt, kva andre gjer, kva andre treng, og no ikkje minst på mørke krefter i verdenspolitikken. Det er lett å miste kompass og retning når ytre impulser overdøver den stille stemma på innsida. Men det er det som gir gjenklang med den stille stemma, det som går til hjertet, som gjev meg liv. I ei travel tid vile eg passe på lytte etter gjenklangen og at den er med i timeplanen, i grunntonen, midt i alt.

Ta vare på hjartet framfor alt, for livet går ut frå det Ordt. 4:23

Vent. Dag 17

~ hildegunnr ~ Leave a comment

Sist veke oppdaga eg tilfeldigvis at Edvard Hoem skulle lese frå den nye Juleboka si på Det Norske teatret. Eg skulle treffe to venninner til lunsj og var på jakt etter noko hyggeleg vi kunne gjera og sjekka programmet på Lunsj og lyrikk.

For 10 år sidan skulle eg møte Ingrid til lunsj og vi gjekk på Lunsj og lyrikk på Det Norske teatret. Der las Edvard Hoem frå Bror din på prerien, tilfeldigvis.

Eg stopper oftare opp no for slike tilfeldige goder. Legg merke til dei. Samlar dei i minnet.

Kallar dei gåver.

Vent. Dag 16

~ hildegunnr ~ 1 Comment

Hva skal du gjøre med all fritiden din nå, spurte ei som skulle ta over ein stor frivillig jobb eg er i ferd med å gje frå meg.

Så kom tanken: fritid, kva er det?

No er eg pensjonist så det gjer det lettare å stoppe opp og tenke over ordet fritid, men det gjekk opp for meg at det er eit konsept eg aldri har levd med.

For mer det berre tid.. og det eg brukar ho til: ting eg vil , ting eg må, ting som treng å gjerast og menneske eg vil bruke tid med.

Tider skal komme, tider skal henrulle , i dag igjen

Som ei elv kjem tida mot meg og flyt forbi med der eg fyller ho med

Vent. Dag 15

~ hildegunnr ~ 1 Comment

Tider skal komme, tider skal henrulle.

Eg har ei venninne i USA som held motet oppe i desse mørke tidene med visdommen fra Forkynnaren:
Det som hender, har hendt før, og det som skal henda, har òg hendt. (Fork. 3:15)
Menneskehistoria går i sirkel, seier ho. Det mørket som reiser seg er ikkje noko nytt, men når mørket er på frammarsj er det berre eit spørsmål om tid før lyset bryt igjennom igjen.

Kan det vere slik det er? Året er jo slik. År etter år går vi på denne tida mot det største mørket. Sola legg seg tidlegare og tidlegare og lengst i nord er ho borte. 5 dager igjen til ho snur.

Midtvinters solnedgang på Grefsen kirkegård

I vinternatta hjelper det å vite at dette er ein prosess som er urokkelig. Vi er ikkje mange åra før dette er personleg lærdom. Som arv har vi laga oss tradisjoner som fører oss gjennom til lysere tider. Universet gir oss sitroner og vi lagar lemonade. Adventstida tenner lys etter lys fram til jula bryt ut når det er på mørkeste. I gamle tider tente dei bål ved vintersolverv. Det er ein livgivende tradisjon har mange tatt opp igjen.

Kan vi ta imot at det er krefter i historia som lovar at politisk mørke til slutt må sleppe taket? Eg er ikkje fatalist. Eg trur ikkje “alt blir bra” berre vi ventar, men eg trur at det vi ser ikkje er nytt. Når vi blir frista til å tenke at vår tids ondskap er verre enn alle andre generasjoner, er det ikkje vanskeleg å finne kor slikt har skjedd før.

Men det gode vart aldri utrydda. Det har vunne fram igjen og igjen. Det skal skal vi kjempe for, og tru at det nytter. Det skal vi halde fast i når vi tenner våre lys, både dei vi har på bordet og dei vi tenner når vi løfter det gode høgt, i ord og gjerning.

Slik vil vi ikkje ha det. Dette kan eg gjera noko med, mens slekt skal følge slekters gang.

Vent. Dag 14

~ hildegunnr ~ Leave a comment

Tredje søndag i advent. Ei lita preken.

Tekstrekka for denne søndagen tek oss med for å møte ein som hadde som livsgjerning å vente. Han var unnfanga ved eit mirakel av gamle foreldre og var innvidd frå fødselen til å vente på han som skulle komme. Her sit han i fengsel og høyrer rykte om slektningen sin og det får han til å sende bud til mesteren: Er det du? Kan vi slutter å vente …eller…??

Resten av tekstrekka er som eit eventyr av alt det gode som blir lovt, alt vi drømme om og lengte etter. Den har med forteljinga om Daniel, den rettferdige, og dei svikefulle, maktsjuke politikarane som vrir rett og galt for bli kunne arrestere ein som ingenting gale har gjort. Vi ser ein Gud som stepper inn og redder på mirakuløst vis.

Desse er vanskelege tekster å halde opp mot ei verd der dei urettferdige vinn fram med fake news og leiarar slepp unna med rå makt der vi trudde vi hadde på plass lov og rett for å stoppe maktmisbruk og brot på menneskeretten.

Kan vi likevel ta i mot dette løftet om det perfekte: Ei verd der vi har snudd utviklinga og regnskog og grønt veks fram igjen der overforbruket har lagd ødemark. Ei verd der vi har ører til og høre og øye til å skille mellom rett og galt. Der vi har lover og verdier så klare at ingen kan så tvil om den hellige vei. Der sjuke får helse, der fryd og glede når dei som no berre kjenner sorg og sukk.

Det stig eit lengselsfullt Ja frå meg når eg les desse tekstene. Slik vil eg ha det. Slik MÅ det bli. Slik er dei verdiane han kom med, Fredsfyrsten. Vi må slutte å vente på ny instruks.

For denne verdens visdom er dårskap i Guds øyne.. står det. og ..  Ingen må narre seg selv! Hvis noen av dere regner seg som vis i denne verden, la ham da bli en dåre, så han kan bli virkelig vis.
La oss lytte og sjå, så vi kan forstå og gå på rett vei i… verden, livet eller døden, det som er nå, eller det som skal komme.

Tekstrekka finner du her.

Vent. Dag 13

~ hildegunnr ~ Leave a comment

Det er ritualer som skaper, og skiller, høgtid frå kvardag. Eit av rituala rundt jula er musikken.

Eg voks opp med ein sterk julesangtradisjon.

Arnt tok kontroll og drilla oss på julesangene i adventstida. Her var det ikkje nok å kunne første verset på Glade Jul og Et barn er født i Betlehem. Fra jord og fjære, No koma Guds englar, Jeg synger julekvad måtte lærast i tillegg til alle dei vanlege, og det med alle vers.

Vi gjekk alltid rundt juletreet før vi åpna gaver. Mamma og pappa kunne alle versa og hadde det ikkje travelt med å bli ferdig. Eg kjenner meg så rik når eg ser tilbake og ser oss, hand i hand rundt det grønne, glitrende treet med julelys, glitter og kuler, der vi nesten snubla over gavene som måtte vente.

Det hadde vore hardt arbeid å komme fram til denne stunda. Mamma hadde koka og brasa og vaska over golvet og vi hadde pynta treet. Vi hadde nytt eit måltid vi alle gledde oss til med ingrfærbrus frå EC Dahl og pappa hadde lese juleevangeliet. Det skjedde i dei dagane at keisar Augustus… Det var julesang til bordvers den dagen.

Det rører ved noko djupt i meg når jeg tek fram igjen desse sangane i adventstida. Mitt hjerte alltid vanker blir alltid ei andaktsstund. Sjøl om det no er blitt tradisjon å syne Deilig er jorden som finale på alle konsertar syng eg det med samme bønn, som ei triumfklæring kvar einast gong. Fred over jorden! Menneske fryd deg!

Dette er gåva gitt oss! Dette er det vi treng!

Fred over jorda!
Slepp han til, denne fredsfyrsten, som har vist oss den bedre vei!

Vent. Dag 12

~ hildegunnr ~ Leave a comment

Vi er halvveis til jul. Det som før var tid for rundtvask og koking og baking for å ha fulle spiskammer og kakebokser er no full jul hos mange.

Eg tok fram julekrybba i dag. Etter ein dag med varme møte med menneske og kalde bad for skrotten var det eit fint punktum. Ein ordlaus påminnelse å la blikket streife over i resten av adventstida.

Vent. Dag 11

~ hildegunnr ~ Leave a comment

Dag 11, dagen som glapp.

The best laid plans of mice and men, often go awry. (John Burns)

Det skjer ikkje så sjelden for meg at ting glepp. Hadde tenkt eg kunne ta igjen ein dag og fortsatt skive for dagen i går. Men dagen blei full, og så det glapp.

Det er at ting glepp er så kjent at jeg har ei plan for det. Mi plan er at det som er viktig å gjer er viktig å gjer om det er forsenka. Det er klart at er eg for sein på bussen går det ikkje an å gjer det ugjort, men eg kan fortsatt dra dit eg skal om det er seint.

Det finns visdom å lene seg på der vi leitar oss fram i livet. Eit vist utsagn eg fann som har vore til hjelp for meg er: Når eg prøver å finne det rette blir resultatet alltid rett. Enten treff eg blink og kan gå vidare med det, eller så får eg ny innsikt og kan bruke det til å justere kursen så eg kjem dit eg vil..om enn litt seinare.

Planer, og prøving og feiling er begge gode venner når vi er barmhjertige mot oss sjølve i prosessen.

Blanke ark og fargestifter, kvar dag.