Hva skal du gjøre med all fritiden din nå, spurte ei som skulle ta over ein stor frivillig jobb eg er i ferd med å gje frå meg.

Så kom tanken: fritid, kva er det?

No er eg pensjonist så det gjer det lettare å stoppe opp og tenke over ordet fritid, men det gjekk opp for meg at det er eit konsept eg aldri har levd med.

For mer det berre tid.. og det eg brukar ho til: ting eg vil , ting eg må, ting som treng å gjerast og menneske eg vil bruke tid med.

Tider skal komme, tider skal henrulle , i dag igjen

Som ei elv kjem tida mot meg og flyt forbi med der eg fyller ho med

Det er ritualer som skaper, og skiller, høgtid frå kvardag. Eit av rituala rundt jula er musikken.

Eg voks opp med ein sterk julesangtradisjon.

Arnt tok kontroll og drilla oss på julesangene i adventstida. Her var det ikkje nok å kunne første verset på Glade Jul og Et barn er født i Betlehem. Fra jord og fjære, No koma Guds englar, Jeg synger julekvad måtte lærast i tillegg til alle dei vanlege, og det med alle vers.

Vi gjekk alltid rundt juletreet før vi åpna gaver. Mamma og pappa kunne alle versa og hadde det ikkje travelt med å bli ferdig. Eg kjenner meg så rik når eg ser tilbake og ser oss, hand i hand rundt det grønne, glitrende treet med julelys, glitter og kuler, der vi nesten snubla over gavene som måtte vente.

Det hadde vore hardt arbeid å komme fram til denne stunda. Mamma hadde koka og brasa og vaska over golvet og vi hadde pynta treet. Vi hadde nytt eit måltid vi alle gledde oss til med ingrfærbrus frå EC Dahl og pappa hadde lese juleevangeliet. Det skjedde i dei dagane at keisar Augustus… Det var julesang til bordvers den dagen.

Det rører ved noko djupt i meg når jeg tek fram igjen desse sangane i adventstida. Mitt hjerte alltid vanker blir alltid ei andaktsstund. Sjøl om det no er blitt tradisjon å syne Deilig er jorden som finale på alle konsertar syng eg det med samme bønn, som ei triumfklæring kvar einast gong. Fred over jorden! Menneske fryd deg!

Dette er gåva gitt oss! Dette er det vi treng!

Fred over jorda!
Slepp han til, denne fredsfyrsten, som har vist oss den bedre vei!

Vi er halvveis til jul. Det som før var tid for rundtvask og koking og baking for å ha fulle spiskammer og kakebokser er no full jul hos mange.

Eg tok fram julekrybba i dag. Etter ein dag med varme møte med menneske og kalde bad for skrotten var det eit fint punktum. Ein ordlaus påminnelse å la blikket streife over i resten av adventstida.

Dag 11, dagen som glapp.

The best laid plans of mice and men, often go awry. (John Burns)

Det skjer ikkje så sjelden for meg at ting glepp. Hadde tenkt eg kunne ta igjen ein dag og fortsatt skive for dagen i går. Men dagen blei full, og så det glapp.

Det er at ting glepp er så kjent at jeg har ei plan for det. Mi plan er at det som er viktig å gjer er viktig å gjer om det er forsenka. Det er klart at er eg for sein på bussen går det ikkje an å gjer det ugjort, men eg kan fortsatt dra dit eg skal om det er seint.

Det finns visdom å lene seg på der vi leitar oss fram i livet. Eit vist utsagn eg fann som har vore til hjelp for meg er: Når eg prøver å finne det rette blir resultatet alltid rett. Enten treff eg blink og kan gå vidare med det, eller så får eg ny innsikt og kan bruke det til å justere kursen så eg kjem dit eg vil..om enn litt seinare.

Planer, og prøving og feiling er begge gode venner når vi er barmhjertige mot oss sjølve i prosessen.

Blanke ark og fargestifter, kvar dag.

Tida er ikkje helt lineær for meg. Eg må ofte sirkle tilbake og fullføre i dag det eg starta i går.
Slik vart det med dag 9.

Eg hadde tenkt å skrive om ignatiansk bønn som kontemplativ praksis. Så kjente eg på at eg visste i grunnen ikkje nok til videreformidle dette på ein truverdig måte og måtte ta tid til å lese meir. Derfor vart ikkje dag 9 ferdig.

Det å måtte ta eit skritt tilbake for å komme framover er også ein måte å vente på. Det betyr ikkje at eg ikkje kan komme dit eg vil, men eg er ikkje klar til det enno. Å ta ting i rett tempo og på ein overkommelig måte gjer at eg kjem lengre enn om eg berre buser fram.

Ein gong for lenge sida da vi var på vei opp mot ein topp på ein typisk norsk bratt sti spurte Bill om vi ikkje bruker switchbacks i Norge. I fjella i California snirkler stiene seg opp fjellsida att og fram brattene. Det gjer stien lengre og kan ta litt meir tid, men det gjer at også den som ikkje er fjellgeit kan komme seg opp.

Å ta ein ekstra runde for å nå eit mål ein ellers måtte gi opp på er aktiv venting som fører fram. To skritt fram, eit tilbake. Eit skritt fram, eit til sida og så fram igjen. Dag 9 på dag 11.

Dette er tida for å skrive ønskelister.
Handelsstanden er ivrig etter å fylle denne lista og gjere ho lang og dyr. For den som skal handle gaver til jul er ei ønskeliste kjærkommen i et tid der ingen treng noko.

Men ei ønskeliste treng ikkje berre vere materialistisk. Vi kjenner alle til historia om mor og far som berre ønsker seg snille barn til jul. Eit ganske uoverkommelig ønske å innfri for vesle Kari og Knut.

Ei ønskeliste kan også vere ein måte å vente på. Det går an å lage ei ønskeliste som sorterer ønsker, lengsler og behov. Denne lista kan bli ei bøn, ei ledesnor for det eg strekker meg etter.

Buddismen har ein praksis dei kaller Metta. Den er ein vakker praksis om å ønske det gode. Eg ser på det som ei bøn og ein lengsel eg held for meg sjølv og andre. Eg varierer den etter det eg treng for dagen, men her er den første og enklaste Metta eg lærte for mange år sidan.

Må eg ha god helse
Må eg finne glede
Må eg vere trygg
Må eg få leve eit enkelt liv

Må du ha god helse
Må du finne glede
Må du vere trygg
Må du få leve eit enkelt liv

Må vi alle ha god helse
Må vi alle finne glede
Må vi alle vere trygg
Må vi alle få leve eit enkelt liv

Slik kan vi vite klarare kva det er vi ventar på, gripe tak i det og gje det vidare.